فصد خون (Phlebotomy) در پزشکی مدرن به معنای خونگیری درمانی است و معمولاً برای بیماریهایی مانند پلیسیتمی ورا، هموکروماتوز، یا افزایش غلظت خون انجام میشود. در ادامه، مراقبتها را بهصورت مرحلهای مرور میکنیم:
مراقبتهای قبل از فصد خون
- هیدراتاسیون کافی: نوشیدن آب در ساعات قبل از خونگیری برای جلوگیری از افت فشار خون و تسهیل خونگیری.
- وعده غذایی سبک: بهتر است بیمار با معده کاملاً خالی نباشد؛ یک وعده سبک مثل نان و پنیر یا میوه توصیه میشود.
- بررسی آزمایشهای خون: شامل هموگلوبین، هماتوکریت، آهن، فریتین و CBC برای تعیین نیاز به فصد خون.
- اطلاع از داروهای مصرفی: بهویژه داروهای ضدانعقاد مانند وارفارین یا آسپرین که ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند.
- آرامش روانی: کاهش اضطراب با توضیح مراحل فصد خون به بیمار.
مراقبتهای بعد از فصد خون
- استراحت ۱۵–۳۰ دقیقهای: در حالت نشسته یا خوابیده برای جلوگیری از سرگیجه یا ضعف.
- نوشیدن مایعات: آب، آبمیوه طبیعی یا شربت عسل برای جبران حجم از دسترفته.
- پرهیز از فعالیت شدید: تا ۲۴ ساعت پس از فصد خون.
- بررسی محل خونگیری: از نظر خونریزی، کبودی یا علائم التهاب.
- آموزش علائم هشدار: مانند تپش قلب، ضعف شدید، سرگیجه یا خونریزی طولانی.
موارد منع فصد خون
- کمخونی ( Hb پایین)
- افت فشار خون مزمن یا ناپایدار.
- بیماریهای قلبی پیشرفته یا نارسایی کلیوی.
- اختلالات انعقادی یا مصرف داروهای ضدانعقاد.
