دکتر هما رضوی دهکردی

فوق تخصص خون و آنکولوژی

اسهال

اسهال عبور مدفوع شل یا آبکی 3 بار یا بیشتر در یک روز با یا بدون ناراحتی است. زمانی اتفاق می افتد که آب از روده به دلایلی جذب نمی شود . گاهی اوقات، اسهال با سرریز مایعات روده ای از اطراف مدفوع که تا حدودی رودهرا مسدود کرده است، ایجاد می شود . علل دیگر عبارتند از: شیمی درمانی، پرتو درمانی به شکم، داروها، عفونت ها، عمل جراحی، مکمل های غذایی مایع که بیش از حد با ویتامین ها و مواد معدنی و قند و الكترولیت ها تغلیط شده است و رشد تومور. اسهال ناشی از شیمی درمانی یا پرتو درمانی ممکن است 3 هفته پس از درمان به پایان برسد .

بیمار چه کاری می تواند انجام دهد؟

زمانی که اسهال شروع می شود، و یا زمانی که شما احساس می کنید که ممکن است شروع شود، سعی کنید از رژیم غذایی مایعات شفاف (که شامل آب، چای کم رنگ، آب سیب، هلو یا شربت زردآلو، آب گوشت و ژلاتین بدون هیچ ماده جامد اضافی)استفاده کنید. از نوشیدنی های اسیدی مانند آب گوجه فرنگی، آب مرکبات و نوشابه های گازدار اجتناب کنید .

وعده های غذایی کوچک و مکرر بخورید. غذاهای بسیار داغ یا تند و ادویه دار استفاده نکنید .

از غذاهای چرب، سبوس، میوه های خام و سبزیجات و کافئین اجتناب کنید .

از شیرینی، آب نبات، دسر های غنی شده، ژله ها، مربا و آجیل اجتناب کنید .

الکل ننوشید یا از توتون و تنباکو استفاده نکنید .

از شیر یا فرآورده های شیری اگر اسهال را بدتر می کند، اجتناب کنید .

مطمئن شوید که رژیم غذایی شما شامل غذاهای سرشار از پتاسیم می باشد (مثل موز، سیب زمینی، زردآلو). پتاسیم یک ماده معدنی مهم است که شما ممکن است آن را از طریق اسهال از دست بدهید .

مقدار و دفعات اجابت مزاج را پیگیری کنید .

منطقه مقعد خود را با صابون ملایم پس از هر اجابت مزاج تمیز کنید، به خوبی با آب گرم شست و شو دهید و به آرامی خشک کنید. یا از دستمال مرطوب بچه پس از هر اجابت مزاج استفاده کنید .

از پماد ضد آب مانند پماد A & D یا وازلین در ناحیه مقعد استفاده کنید .

نشستن در وان آب گرم یا حمام نشسته ممکن است به کاهش ناراحتی کمک کند .

داروی تجویز شده برای اسهال توسط پزشک را مصرف کنید .

هنگامی که اسهال در حال بهبودی است، سعی کنید مقدار کمی از غذاهایی که آسان هضم می شوند مانند برنج، موز، پوره سیب، ماست، پوره سیب زمینی، پنیر کم چرب خانگی و نان برشته خشک بخورید. اگر اسهال پس از یک یا 2 روز بهتر شد، خوردن وعده های غذایی منظم کوچک را شروع کنید .

مراقبان چه کاری می توانند انجام دهند؟

از مصرف حدود 3 لیتر مایعات هر روز توسط بیمار مطمئن شوید .

تعداد دفعات اجابت مزاج را برای کمک به تصمیم گیری پزشک ثبت کنید .

قبل از استفاده از هر گونه داروی ضد اسهال آن را با پزشک چک کنید. بسیاری از این ترکیبات که مانند آسپرین هستند، می توانند هر گونه مشکلات خونریزی را بدتر کنند. در مورد استفاده از داروی تجویز شده با پزشک صحبت کنید .

ناحیه مقعد را از نظر قرمزی، پوسته پوسته شدن و آسیب دیدگی پوست بررسی کنید. 

زمانی که بیمار روی تخت یا صندلی، دراز می کشد یا می نشیند، تخت و صندلی را با قرار دادن پوشش پلاستیکی زیر باسن پوشش دهید.

با پزشک تماس بگیرید اگر بیمار :

6 نوبت یا بیشتر اجابت مزاج شل و آبکی در روز دارد که در طی 2 روز بهبود نیابد.

خون در اطراف ناحیه مقعد و یا در مدفوع دارد

پس از شروع اسهال 2 کیلوگرم یا بیشتر وزن از دست داده است.

دل پیچه و کرامپ برای 2 روز یا بیشتر دارد.

به مدت 12 ساعت یا بیشتر ادرار ندارد.

به مدت 24 ساعت یا بیشتر مایعات نخورده است.

هنگامی که درجه حرارت از طریق دهان کنترل می شود، تب 38 درجه یا بالاتر دارد.

شکم متورم یا برآمده است.

برای چند روز دچار یبوست شده است و سپس مقدار کمی اسهال یا نشت مدفوع مایع دارد که می تواند نشان دهنده یبوست شدید باشد.